جمهوریت – تحریریه بینالملل – سیده مرضیه سادات رسول:
رأیگیری اخیر در شورای امنیت، آینده تحریمهای بینالمللی علیه ایران را در هالهای از ابهام فرو برده است. در تاریخ ۱۹ سپتامبر، پیشنویس قطعنامه پیشنهادی کرهجنوبی که خواستار تمدید لغو تحریمها بود، با مخالفت اکثریت اعضا مواجه و کنار گذاشته شد. این شکست به معنای بسته شدن مسیر رسمی جلوگیری از بازگشت تحریمهاست؛ مگر آنکه توافقی جدید در روزهای باقیمانده حاصل شود.
طبق سازوکار موجود، در صورت نبود توافق، از ۲۸ سپتامبر تحریمهای بینالمللی به طور خودکار فعال خواهند شد. آمریکا و اروپا، تهران را به عدم همکاری کامل با آژانس بینالمللی انرژی اتمی متهم میکنند، در حالی که ایران تأکید دارد این طرف غربی است که به تعهدات خود پایبند نمانده است. رأی منفی به پیشنویس اخیر، نشانهای از سختتر شدن رویکرد غرب و افزایش فشارها برای امتیازگیری فوری از ایران تلقی میشود.
در چنین شرایطی سه سناریو پیشروی تهران قرار دارد:
- بازگشت کامل تحریمها: محتملترین گزینه در صورت عدم انعطاف ایران که اقتصاد و سیاست داخلی را تحت فشار مضاعف قرار خواهد داد.
- تعویق یا تمدید موقت: در صورتی که تهران همکاری فوری، فنی و قابل راستیآزمایی با آژانس ارائه دهد، احتمال دارد غرب اجرای مکانیسم را به تأخیر اندازد.
- توافق پشت پرده در مجمع عمومی سازمان ملل: امکان شکلگیری توافقی محدود میان ایران و آمریکا از طریق میانجیها همچنان وجود دارد؛ توافقی کوتاهمدت اما مؤثر برای جلوگیری از بازگشت فوری تحریمها.
اکنون، بیش از هر زمان دیگری، سرعت عمل و شفافیت ایران اهمیت دارد. ارائه جدول زمانی دقیق برای همکاری با آژانس و نشان دادن انعطاف در برخی حوزهها میتواند اعتمادسازی کند و اعضای مردد شورای امنیت را تحت فشار قرار دهد. همچنین فعالسازی کانالهای غیرمستقیم با واشنگتن و بهرهگیری از میانجیگری عمان، قطر ، یا سوئیس، ابزارهایی حیاتی برای جلوگیری از فعال شدن خودکار تحریمها محسوب میشوند.
ایران در آستانه یک پیچ تاریخی قرار گرفته است. هشت روز آینده نهتنها سرنوشت تحریمها بلکه آینده روابط تهران با قدرتهای جهانی را ترسیم خواهد کرد. هرچند بازگشت تحریمها میتواند فشارها را به اوج برساند، اما هنوز روزنهای برای دیپلماسی باقی مانده است؛ روزنهای که اگر بهموقع و با تدبیر استفاده نشود، شاید برای سالها بسته شود.
بیشتر بخوانید:
- عضو کمیسیون امنیت ملی: تروئیکای اروپا مکانیسم ماشه را فعال خواهد کرد
- ادعای وال استریت ژورنال درباره رایزنی ایران و اروپا بر سر تمدید مهلت مکانیسم ماشه
- تهدید فعالسازی مکانیزم ماشه؛ ایران در بزنگاه حساس هستهای
- مخالفت رسمی روسیه با مکانیزم ماشه | سد مسکو جلوی اروپا میایستد یا فقط یک بیانیه سیاسی است؟
- روسیه پیشنهاد تمدید مکانیسم ماشه را به شورای امنیت میبرد
- برجام، مکانیسم ماشه و دام کاسبان تحریم
- مکانیسم ماشه فعال شد : بازگشت تحریم های سازمان ملل از ۵ مهر
- فعال شدن مکانیزم ماشه | بازگشت تحریمهای سازمان ملل علیه ایران از ۵ مهر
