جمهوریت –تحریریه بین الملل – امید امیری زنجانی:
روند رأیگیری در شورای امنیت
در نشست اخیر شورای امنیت سازمان ملل، قطعنامه پیشنهادی کره جنوبی برای «تداوم لغو تحریمها علیه ایران» تنها ۴ رأی موافق (روسیه، چین، پاکستان، الجزایر) کسب کرد. در مقابل، ۹ کشور از جمله آمریکا، انگلیس و فرانسه به آن رأی منفی دادند و کره جنوبی و گویان نیز رأی ممتنع دادند. این نتیجه، راه را برای بازگشت تحریمها هموار کرد.
مواضع ایران در برابر اسنپبک
• وزارت امور خارجه در بیانیهای اقدام سه کشور اروپایی را غیرقانونی و تحریکآمیز خواند و تأکید کرد: حق پاسخگویی متناسب محفوظ است.
• نماینده دائم ایران در سازمان ملل بازگشت تحریمها را حملهای مستقیم به حقوق بینالملل دانست و گفت: «قطعنامه ۲۲۳۱ باید دقیقاً اجرا شود.»
• وزیر امور خارجه (عراقچی) در گفتوگوی تلفنی با رافائل گروسی، هرگونه فشار سیاسی را مردود دانست و بر همکاری فنی با آژانس تأکید کرد.
• محمد مخبر معاون اول رئیسجمهور نوشت: «ایران با مدیریت هوشمندانه، تحریمهای جدید را به فرصت تبدیل خواهد کرد.»
واکنشهای بینالمللی
• روسیه و چین: این تصمیم را غیرقانونی و عجولانه توصیف کرده و آن را به رسمیت نشناختند.
• فرانسه و انگلیس: مدعی شدند ایران ذخایر اورانیوم غنیشده کافی برای ساخت ۱۰ بمب هستهای دارد.
• آمریکا: با همراهی متحدان اروپایی، ایران را به نقض جدی برجام متهم کرد و بر اعمال فشار بیشتر تأکید داشت.
ابعاد حقوقی و سیاسی ماجرا
قطعنامه ۲۲۳۱ بهعنوان ضمیمه برجام در سال ۲۰۱۵ تحریمهای شورای امنیت را متوقف کرده بود. اما فعال شدن مکانیزم ماشه، عملاً بازگشت به دوران قبل از برجام است. ایران استدلال میکند که کشورهای اروپایی خود ناقض توافق بودهاند و صلاحیت استفاده از این سازوکار را ندارند.
پیامدهای احتمالی برای ایران
1. بازگشت شش قطعنامه تحریمی شورای امنیت (از ۱۶۹۶ تا ۱۹۲۹).
2. افزایش فشارهای سیاسی و اقتصادی با پشتوانه مشروعیت بینالمللی.
3. تشدید شکاف ژئوپلیتیک شرق–غرب در سازمان ملل.
4. احتمال بازنگری ایران در ادامه عضویت در معاهده NPT.
5. تنشهای امنیتی بیشتر در منطقه در پی حملات اخیر به تأسیسات هستهای ایران.
فعال شدن مکانیزم ماشه علیه ایران، نقطه عطفی در بحران هستهای است. این روند نه تنها تحریمهای سازمان ملل را بازمیگرداند، بلکه فضای دیپلماتیک را نیز پیچیدهتر میسازد. ایران ضمن تأکید بر حق قانونی خود برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای، اعلام کرده است که در برابر فشارهای غیرقانونی تسلیم نخواهد شد.
بیشتر بخوانید:
- عضو کمیسیون امنیت ملی: تروئیکای اروپا مکانیسم ماشه را فعال خواهد کرد
- ادعای وال استریت ژورنال درباره رایزنی ایران و اروپا بر سر تمدید مهلت مکانیسم ماشه
- تهدید فعالسازی مکانیزم ماشه؛ ایران در بزنگاه حساس هستهای
- مخالفت رسمی روسیه با مکانیزم ماشه | سد مسکو جلوی اروپا میایستد یا فقط یک بیانیه سیاسی است؟
- روسیه پیشنهاد تمدید مکانیسم ماشه را به شورای امنیت میبرد
- برجام، مکانیسم ماشه و دام کاسبان تحریم
- مکانیسم ماشه فعال شد : بازگشت تحریم های سازمان ملل از ۵ مهر
