جمهوریت – تحریریه اجتماعی – دکتر فرزاد جهان بین استاد دانشگاه:
تحلیلی از ابعاد اصلی این سیاست
منطق و ادعای سیاست
هدف اعلامی: کاهش جمعیت کیفری و جلوگیری از حبس بدهکاران مهریه که در ازای بدهی خود مالی دریافت نکردهاند . حدود ۲۵۰ هزار پرونده مهریه سالانه و هزاران زندانی مرتبط، توجیهکننده این سیاست از دید طراحان آن است.
سازوکار اجرا: حذف ضمانت حبس برای مهریههای بالای ۱۴ سکه و جایگزینی آن با ابزارهایی مانند پابند الکترونیکی برای مطالبه تا سقف ۱۴ سکه .
توجیه حقوقی: استناد به الحاق ایران به «میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی» که بر اساس ماده ۱۱ آن، زندانی کردن افراد به دلیل تعهدات مالی ممنوع است .
نقدهای سیاستی به این مصوبه:
اگرچه کاهش استفاده از حبس به خودی خود میتواند هدفی مثبت باشد،اما شیوه و پیامدهای این مصوبه مورد نقد گسترده قرار گرفته است:
یکجانبهبودن و تضعیف حقوق زنان: این مصوبه تنها یک ابزار از نظام حقوقی خانواده را هدف قرار داده است. منتقدان استدلال میکنند که بدون اصلاح همزمان قوانین نابرابر دیگر (مانند حق طلاق، حضانت، یا تصویب لایحه تأمین امنیت زنان)، صرفاً به تضعیف امنیت اقتصادی و قدرت چانهزنی زنان میانجامد.
تعارض با اصول قانونی و شرعی: مخالفان استدلال میکنند این مصوبه با اصول قانون اساسی (مانند اصل ۱۰، ۲۰ و ۲۱) که بر حمایت خانواده و منع تبعیض تأکید دارند، و همچنین با سیاستهای کلی خانواده در تضاد است . از نظر شرعی نیز نگرانی وجود دارد که این قانون، ماهیت عندالمطالبه بودن مهریه را برای مبالغ بالاتر عملاً به عندالاستطاعه (پرداخت بر اساس توان مرد) تغییر میدهد .
عدم ارائه جایگزین مؤثر: اگرچه از «پابند الکترونیکی» به عنوان جایگزین نام برده شده، جزئیات اجرایی و اثربخشی آن در وصول مهریههای بالا نامشخص است. این ابهام میتواند روند حقوقی زنان را طولانی و پیچیده کند.
پیامدهای اجتماعی ناخواسته: این سیاست ممکن است انگیزه برای تشکیل خانواده را کاهش دهد و زنان را در روابط نابرابر یا خشونتآمیز، آسیبپذیرتر سازد، چرا که یکی از معدود ابزارهای قانونی آنان را تضعیف میکند .
هر چند در خانواده، اصل بر محبت و مودت است اما در شرایطی که اختلافی پیش بیاید، این قانون است که فصل الخطاب خواهد بود.
- «پزشکیان! فیلترینگ برای مردم، اینترنت آزاد برای خواص | این بود عدالتِ وعدهها؟»
- ضرغامی: فیلترینگ کمکی به حل مسائل نمیکند
- «لوکیشنگیت | رسوایی دیجیتال ستار هاشمی و واقعیت تلخ اینترنت طبقاتی در ایران»
- دستور پزشکیان برای سیاه کردن سیمکارتهای سفید
- ناگفته های جنگ با اسرائیل از زبان پاکپور فرمانده کل سپاه
- سرنوشت سهمیههای ذخیره شده در کارت سوخت با سهنرخی شدن بنزین
- بنزین در ایران؛ از کوپن تا کارت سوخت / روایت ۴ دهه قیمتگذاری و آینده سیاستهای مصرف
