جمهوریت –تحریریه سیاسی – امیر احمدی:
۱. آغاز شهرت: «دو گیگ اینترنت و بارداری دختری دوازده ساله»
اولینبار در سال ۱۳۹۷ بود که روحالله مؤمننسب در یک برنامه تلویزیونی مدعی شد:
«دختری ۱۲ ساله با دریافت دو گیگ اینترنت رایگان از اپراتور، در فضای مجازی با پسری آشنا شد و باردار شد.»
این گفته، با سرعتی شگفت در شبکههای اجتماعی بازتاب یافت. کاربران، آن را نماد نگاه غیرواقعگرایانه و ترسمحور به اینترنت دانستند. بعدها او در واکنش به تمسخرها گفت:
«به مصائب مردم نخندید، این اتفاق واقعی است!»
اما همین جمله، به «مارک رسانهای» او بدل شد؛ تا جایی که هر بار نام مؤمننسب مطرح میشود، ترکیب «دو گیگ اینترنت» نیز کنایهآمیز همراهش است.
۲. اعدام فروشندگان فیلترشکن: از طرح تا تهدید
در سال ۱۴۰۱، مؤمننسب در یک گفتوگوی تصویری گفت:
«یکیدو تا از اینهایی که VPN میفروشند را بهعنوان مفسد فیالارض اعدام کنید تا بقیه حساب کار دستشان بیاید!»
او این سخن را در دفاع از برخورد شدید با استفادهکنندگان ابزارهای دور زدن فیلترینگ بیان کرد.
این جمله موجی از واکنشها در جامعه برانگیخت. فعالان حقوق دیجیتال آن را نشانه «ذهنیت مجازاتمحور و سرکوبگر» در برابر حق دسترسی آزاد به اطلاعات دانستند. در مقابل، رسانههای نزدیک به جریان تندرو از آن بهعنوان «ضرورت مقابله با ولنگاری مجازی» یاد کردند.
۳. «بیحجابها یا روانیاند یا نفوذی»
در اوج اعتراضات و بحثهای اجتماعی پیرامون حجاب، مؤمننسب در شبکههای اجتماعی نوشت:
«کسانی که کشف حجاب میکنند، یا مشکل حاد روانی دارند یا نفوذی و سازمانیافتهاند.»
این عبارت، یکی از صریحترین نمونههای گفتار نفرتآمیز در فضای رسمی بود و انتقادات زیادی برانگیخت. جامعهشناسان آن را تلاشی برای «امنیتیسازی سبک زندگی» دانستند. کاربران شبکههای اجتماعی نیز با هشتگهایی چون «#نفوذی_یا_روانی؟» به آن واکنش طنزآمیز نشان دادند.
۴. جنگ با آسمان: حمله به استارلینک و اینترنت ماهوارهای
در حالی که بسیاری از ایرانیان از اینترنت ماهوارهای بهعنوان امیدی برای رهایی از فیلترینگ یاد میکردند، مؤمننسب در سال ۱۴۰۲ گفت:
«استارلینک لولویی است برای کنترل صهیونیستی کاربران؛ اگر بخواهد در ایران فعال شود باید تابع قوانین ما باشد!»
او استارلینک را بخشی از پروژه «نفوذ فرهنگی» دانست و گفت: «با همین ابزار، دشمن میخواهد مغز جوان ایرانی را هدف بگیرد.»
این موضع در تضاد آشکار با دیدگاه متخصصان فناوری بود که از استارلینک بهعنوان فرصتی برای توسعه ارتباطات در مناطق محروم یاد میکردند.
۵. اینترنت طبقاتی؛ بازتولید «صیانت» در پوششی تازه
در تابستان ۱۴۰۴، او گفت:
«اگر سطحبندی دسترسی به اینترنت بر اساس سن، شغل و نیاز انجام شود، میتواند مثبت باشد.»
در عمل، این سخن معنایی جز «اینترنت طبقاتی» نداشت؛ مفهومی که در افکار عمومی به معنای تقسیم مردم به دو گروه «دارای دسترسی کامل» و «محدود» تلقی شد.
منتقدان نوشتند: «وقتی عدهای تعیین میکنند چه کسی چه چیزی ببیند، آزادی از معنا تهی میشود.»
۶. نسبت دادن کارکرد نظامی به اینترنت و واتساپ
در مصاحبهای دیگر، مؤمننسب مدعی شد:
«از طریق واتساپ اهداف در تهران شناسایی شدند؛ گوشیهای هوشمند از طریق اینترنت ردیابی و هدف قرار داده میشوند.»
کارشناسان فناوری این اظهارات را «فاقد مبنای علمی» دانستند و رسانهها با تیترهایی چون «واتساپ ابزار موشکی؟!» به آن واکنش طنزآمیز نشان دادند.
۷. از اینترنت تا سیاست؛ درخواست بازداشت ظریف در داووس
در زمستان ۱۴۰۳، پس از سخنرانی محمدجواد ظریف در مجمع جهانی اقتصاد داووس، مؤمننسب در یادداشتی نوشت:
«نیروهای ضدکودتا باید ظریف را بهمحض ورود به کشور بازداشت و بازجویی کنند.»
این جمله، واکنش تند فعالان سیاسی را برانگیخت. بسیاری آن را نشانه «رادیکالیزه شدن گفتار رسمی» و گسترش زبان خشونت در سیاست دانستند.
در تمام این سالها، روحالله مؤمننسب نقش ثابتی داشته است: صدای بلندرو و بدون لکنت جریان محدودسازی.
او از «صیانت از فضای مجازی» چنان سخن میگوید که گویی جامعه در جنگ تمامعیار با اینترنت است.
از نگاه او، اینترنت نه فرصت توسعه بلکه تهدیدی فرهنگی و امنیتی است.
در حوزه فرهنگ نیز، رویکردش بهجای تبیین، بر طرد و مجازات استوار است.
کارشناسان علوم ارتباطات، رفتار رسانهای او را نوعی «پاپولیسم اخلاقی» میدانند:
موجآفرینی بر اساس ترس، با استفاده از واژههایی چون «نفوذ»، «فساد» و «صیانت».
به همین دلیل است که نام او با هر بحران اجتماعی دوباره زنده میشود؛ گویی کارکردش، انحراف افکار عمومی از بحرانهای واقعی است — همانطور که کاربران نوشتند:
«در هر دورهای که مردم از گرانی خستهاند، ناگهان مومننسب از راه میرسد.»
نقلقولهای جنجالی:
«با دو گیگ اینترنت، دختران باردار شدند!»
«یکیدو تا از فروشندگان VPN را اعدام کنید تا بقیه حساب کار دستشان بیاید!»
«بیحجابها یا نفوذیاند یا روانی!»
«استارلینک ابزار صهیونیستهاست!»
«ظریف باید بهمحض ورود بازداشت شود!»
جمعبند
مؤمننسب چهرهای است که از ترکیب دین، ترس و فناوری، سرمایهای رسانهای برای خود ساخته است.
او از ادعاهای اغراقآمیز، تعابیر تکاندهنده و رویکرد کیفرمحور بهره میگیرد تا در تیترها بماند.
نامش با «دو گیگ اینترنت»، «اعدام»، «صیانت»، و «حجاب» گره خورده و در حافظه جمعی ایرانیان، به نمادی از سیاستورزی حاشیهای بدل شده است.
بیشتر بخوانید:
