جمهوریت –مناظرهطلبی روحانی؛ «بیایید مستقیم با خودم بحث کنید»
روحانی در پیام ویدیویی خود به اتهاماتی که در جریان مناظرههای انتخاباتی ۱۴۰۳ متوجه دولتش شده بود اشاره کرد و گفت:
«شما که ۷۰۰ میلیارد دلار به کشور صدمه زدید، شما که در این سه سال ۳۰۰ میلیارد دیگر لطمه زدید؛ اگر میخواهید درباره دولت تدبیر و امید حرف بزنید، بیایید با خود من مناظره کنید».
او در ادامه صداوسیما را متهم کرد که در مناظرههای انتخاباتی به او فرصت پاسخ نداده و حتی به نامههای رسمی او بیاعتنایی کرده است.
پاسخهای جلیلی؛ از «گلابیهای برجام» تا «قطعنامههای شورای امنیت»
سعید جلیلی در واکنش به دعوت روحانی گفت: «مناظره با حسن روحانی را ده سال پیش در شورای عالی امنیت ملی انجام دادیم؛ او پاسخی نداشت و بحث را عوض میکرد».
او با کنایه افزود: «روحانی با یک بچه دبستانی هم مناظره کند محکوم میشود. کافی است صحبتهای گذشتهشان را برای خودشان پخش کنید».
«گلابیهای برجام»
جلیلی بار دیگر پرسش معروف خود را تکرار کرد: «مگر نمیگفتند قطعنامهها لغو شد؟ مگر نگفتند ده سال صبر کنید تا گلابیهای برجام برسد؟ حالا ده سال گذشته، گلابیها کجاست؟»
«قطعنامهها در زمان لاریجانی و من»
او در مراسم سالگرد شهادت دبیران کل حزبالله در دانشگاه علوم پزشکی شیراز نیز به نکتهای تاریخی اشاره کرد:
«سه قطعنامه شورای امنیت در زمان آقای لاریجانی صادر شد و سه قطعنامه زمان ما. ما تأکید میکردیم فعالیتهای قانونی یک کشور نباید تعلیق شود. سال ۸۲ غربیها میگفتند حتی یک سانتریفیوژ هم نباید داشته باشید. اما در سال ۹۲، وقتی گفتگوها شروع شد، ما ۱۹ هزار سانتریفیوژ داشتیم، ۱۰ هزار کیلو مواد غنیشده سه تا سهونیم درصد و مقداری هم ۲۰ درصد برای تولید دارو» .
واکنشها؛ از کنایههای مهاجری تا نقد فقیهی
• محمد مهاجری، فعال رسانهای اصولگرا، خطاب به جلیلی نوشت: «آقای جلیلی! شما بیا و همان بچه دبستانی باش و روحانی را محکوم کن! اگر مناظره کنید و او را شکست دهید، من اسمم را عوض میکنم و سعید جلیلی میگذارم».
• رحمتالله بیگدلی، فعال اصلاحطلب، در توییتی نوشت: «با دعوت صریح روحانی حجت تمام است؛ فرار جلیلی از مناظره نشان میدهد چه کسی خادم و چه کسی خائن به منافع ملی است».
• مصطفی فقیهی، روزنامهنگار و فعال رسانهای، با نگاهی انتقادیتر به شیوهٔ سخن گفتن جلیلی پرداخت و نوشت: «جلیلی عاشق مونولوگ است و از هرگونه مناظره میترسد. زبان بدن و میمیک او هنگام بحث، مملو از نشانههای استرس و خشمی غیرقابل مهار است. حالا تصور کنید او مقابل روحانی بنشیند؛ چهها که نخواهیم دید!». به باور فقیهی، جلیلی اساساً تکگو است و حتی حاضر به گفتوگو با رسانهٔ منتقد نمیشود، چه رسد به مناظره با رقیبی چون روحانی.
سابقه جدالها؛ برجام، تحریمها و روایتهای متناقض
این کشمکش ریشه در اختلافات قدیمی دربارهٔ سیاست هستهای و توافق برجام دارد:
• جلیلی، دبیر پیشین شورای عالی امنیت ملی، همواره منتقد مذاکرات و امتیازدهی به غرب بوده است.
• روحانی و تیم او در مقابل، جلیلی را مسئول تشدید تحریمها و افزایش قطعنامههای شورای امنیت معرفی میکنند.
• کلیدواژهٔ «گلابیهای برجام» و بحث «قطعنامهها» نشان میدهد روایتهای متناقض دو طرف همچنان محور نزاع است.
تحلیل و پیامدها؛ مناظرهای نمادین یا جدال انتخاباتی؟
۱. مناظرهطلبی روحانی اقدامی نمادین برای نشان دادن عزم پاسخگویی است و با هدف قرار دادن جلیلی، توجه افکار عمومی را به سمت خسارات تحریمها میکشاند.
2. جلیلی با تاکتیک فرار به گذشته (اشاره به شورای عالی امنیت ملی و صدور قطعنامهها) سعی دارد بار پاسخگویی را از دوش خود بردارد و مسئولیت را تقسیم کند.
3. فضای رسانهای قطبی شده است: موافقان روحانی «فرار جلیلی» را نشانه ضعف میدانند و مخالفان، عملکرد دولت روحانی را مسبب وضع موجود معرفی میکنند.
4. نقدهای رسانهای به شخصیت جلیلی (مثل تحلیل فقیهی) نشان میدهد که حتی فراتر از موضوع سیاست خارجی، توانایی بیانی و مناظرهای او نیز محل بحث است.
5. این منازعه، بهجای مناظره واقعی، به ابزاری برای صفبندی انتخاباتی آینده بدل شده است.
دعوت حسن روحانی و پاسخ سعید جلیلی، جدالی تازه بر سر پرونده هستهای و میراث برجام را شعلهور کرده است. روحانی با طرح ارقام خسارت، خواهان مناظره مستقیم شد؛ جلیلی با ارجاع به گذشته و تکرار کنایهها تلاش کرد از فشار افکار عمومی بکاهد. واکنشها نشان میدهد این موضوع فراتر از یک دعوای لفظی، به سنجش توان مناظره، کارنامه سیاسی و روایتهای متضاد از تاریخ سیاست خارجی جمهوری اسلامی بدل شده است.
بیشتر بخوانید:
