جمهوریت –تحریریه بین الملل- امید امیری زنجانی:
۱. ترامپ و سیاست خارجی: سوابق و سبک مدیریت
• ترامپ در دوره ریاست جمهوری (۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱) همواره سیاست خارجی خود را بر اصلاح هزینههای آمریکا در خارج، کاهش تعهدات نظامی و اولویت داخلی بنا کرد.
• از اقدامات او میتوان به:
• خروج نیروهای آمریکا از سوریه و افغانستان
• کاهش حمایت از ناتو و فشار بر متحدان اروپایی برای افزایش سهم بودجه دفاعی
• دیدار مستقیم با کیم جونگ اون در کره شمالی
اشاره کرد.
• این سبک، به نوعی نشاندهنده رویکرد تجاری و شخصیمحور ترامپ در دیپلماسی بود و او تلاش داشت با توافقهای یکجانبه یا دو جانبه، اعتبار بینالمللی آمریکا را به سود خود بازتعریف کند.
۲. ورود ترامپ به جنگ اوکراین: زمینه و انگیزهها
• جنگ روسیه و اوکراین از فوریه ۲۰۲۲ آغاز شد و آمریکا و اروپا با تحریمها و حمایت نظامی از اوکراین، روسیه را تحت فشار گذاشتند.
• ترامپ در این مدت بارها از سیاست دولت بایدن انتقاد کرد و اعلام کرد که رویکرد واشنگتن به اوکراین، آمریکا را وارد مناقشهای میکند که منافع ملی ندارد.
• ارائه طرح صلح ۲۸ مادهای، اولین تلاش جدی ترامپ برای مداخله مستقیم دیپلماتیک پس از خروج از کاخ سفید بود و شامل پنج بند جنجالی بود که توجه رسانهها و سیاستمداران جهان را جلب کرد.
۳. پنج نکته جنجالی طرح ترامپ
۳.۱. برگزاری انتخابات صد روز پس از آتش بس
• ترامپ پیشنهاد کرده که اوکراین تنها ۱۰۰ روز پس از اعلام آتش بس انتخابات برگزار کند.
• کارشناسان هشدار میدهند که این زمان کوتاه، فرصت کافی برای بازسازی دولت و تضمین امنیت انتخابات را از بین میبرد و امکان نفوذ روسیه را در فرآیندهای دموکراتیک افزایش میدهد.
۳.۲. به رسمیت شناختن زبان روسی
• طرح خواستار به رسمیت شناختن زبان روسی به عنوان زبان دوم رسمی اوکراین است.
• تحلیلگران معتقدند این اقدام میتواند هویت ملی اوکراین را تضعیف کرده و شکافهای داخلی را تشدید کند.
۳.۳. شناسایی دو فاکتوی دانباس به روسیه
• از جنجالیترین بندها، پذیرش رسمی الحاق دو فاکتوی دانباس به روسیه از سوی آمریکا است.
• این اقدام برخلاف سیاست رسمی آمریکا برای حمایت از تمامیت ارضی اوکراین است و میتواند اعتماد متحدان اروپایی را خدشهدار کند.
۳.۴. منع الحاق به ناتو
• ترامپ پیشنهاد کرده است که اوکراین الحاق به ناتو را در قانون اساسی خود منع کند.
• این بند، توازن قدرت نظامی اروپا را به نفع روسیه تغییر میدهد و استقلال دفاعی اوکراین را محدود میکند.
۳.۵. کاهش ارتش اوکراین
• طرح خواستار کوچکتر شدن ارتش اوکراین شده است تا توان بازدارندگی کیف کاهش یابد.
• تحلیلگران هشدار میدهند که این اقدام، اوکراین را در برابر تهدیدهای نظامی روسیه آسیبپذیر میکند.
۴. واکنش اروپا و ناتو
• رهبران اروپایی اعلام کردند که طرح ترامپ اصلاً صلح نیست و بیشتر به نفع پوتین طراحی شده است.
• برخی تحلیلگران اروپایی آن را «توافق یکجانبه به نفع روسیه و به ضرر اوکراین» توصیف کردهاند.
• ناتو نیز با نگرانی اعلام کرد که اجرای چنین طرحی میتواند اعتماد متحدان و ثبات امنیت جمعی اروپا را به خطر بیندازد.
۵. تحلیل سیاسی و راهبردی
• پنج بند اصلی طرح، عملاً امتیازات سنگینی به روسیه میدهد:
• تثبیت موقعیت روسیه در دانباس
• محدود کردن توان دفاعی اوکراین
• ایجاد شکافهای داخلی از طریق مسائل هویتی و زبانی
• محدود کردن عضویت اوکراین در ناتو
• کارشناسان معتقدند هدف ترامپ از این طرح، بیش از هر چیز بازسازی جایگاه سیاسی خود در صحنه داخلی آمریکا و جذب توجه رسانهها است، نه ایجاد صلح واقعی.
۶. پیامدهای احتمالی اجرای طرح
1. تضعیف استقلال سیاسی اوکراین: برگزاری انتخابات سریع و کاهش ارتش، نفوذ روسیه را تقویت میکند.
2. تضعیف ائتلاف غربی: شناسایی تغییرات ارضی و محدود کردن عضویت در ناتو اعتماد اروپا و ناتو به آمریکا را کاهش میدهد.
3. افزایش شکافهای داخلی اوکراین: پذیرش زبان روسی و دیگر بندها، تنشهای قومی و سیاسی را تشدید میکند.
4. تثبیت دستاوردهای پوتین: این طرح، امتیازات راهبردی روسیه را بدون مقاومت جدی غرب تثبیت میکند.
5. پیامد اقتصادی و امنیتی: کاهش سرمایهگذاری غرب در امنیت اوکراین و احتمال افزایش فشارهای اقتصادی و نظامی روسیه.
۷. سوابق ترامپ و درسهای گذشته
• در سوریه، خروج ناگهانی نیروهای آمریکا باعث افزایش نفوذ روسیه و ایران شد.
• در کره شمالی، دیدار مستقیم با کیم جونگ اون، دستاورد ملموسی در زمینه صلح یا کاهش تهدید نداشت.
• تجربه نشان داده که سیاستهای ترامپ بیشتر نمادین و رسانهای است تا عملی و پایدار.
• این سوابق نشان میدهد که طرح او برای اوکراین نیز ممکن است نمادی برای جلب توجه و قدرت سیاسی داخلی باشد، نه یک راهحل واقعی برای صلح پایدار.
۸. تحلیل رسانهای و داخلی آمریکا
• طرح ترامپ، بازتاب گستردهای در رسانههای داخلی آمریکا داشت.
• جناحهای راست و طرفداران ترامپ آن را نشانهای از توان دیپلماتیک و جسارت او دانستند.
• جناحهای دموکرات و تحلیلگران مستقل هشدار دادند که این طرح میتواند اعتبار آمریکا را در اروپا و میان متحدان کاهش دهد و منجر به بحران اعتماد و انسجام ناتو شود.
۹. پیامدهای امنیتی برای اروپا
• اجرای بندهای طرح، امنیت شرق اروپا را به شدت کاهش میدهد.
• تثبیت موقعیت روسیه در دانباس و محدود کردن ارتش اوکراین، تهدید مستقیم برای کشورهای بالتیک و شرق اروپا محسوب میشود.
• تحلیلگران معتقدند بدون پاسخ قاطع اروپا و ناتو، این طرح میتواند الگویی برای تغییرات ارضی دیگر مناطق در آینده ایجاد کند.
۱۰. جمعبندی و نتیجهگیری
• طرح صلح ۲۸ مادهای ترامپ، به جای پایان دادن به جنگ اوکراین، بیشتر به تثبیت دستاوردهای روسیه و محدود کردن استقلال اوکراین شباهت دارد.
• پنج بند کلیدی آن – انتخابات سریع، به رسمیت شناختن زبان روسی، پذیرش الحاق دانباس، منع عضویت در ناتو و کاهش ارتش – همگی نشان میدهند که این طرح یک توافق یکجانبه به نفع پوتین است.
• سوابق ترامپ در سیاست خارجی نشان میدهد که اقدامات او بیشتر جنبه نمادین و رسانهای دارد تا واقعی.
• کارشناسان هشدار میدهند که پذیرش چنین طرحی، میتواند اعتماد اروپا به آمریکا را تضعیف کرده، توازن قدرت در شرق اروپا را تغییر دهد و پیامدهای امنیتی و اقتصادی طولانیمدت داشته باشد.
• در نهایت، این طرح بیشتر یک بازی سیاسی و تبلیغاتی داخلی برای ترامپ است تا یک راهحل واقعی و عملی برای پایان جنگ اوکراین و روسیه.
بیشتر بخوانید:
