جمهوریت – تحریریه اجتماعی: کرمان؛ استان تضادها
کرمان را نمیتوان در یک قاب خلاصه کرد. استانی چهارفصل با کوهستانهای سردسیر، نخلستانهای گرمسیری، معادن غنی و روستاهایی که هنوز درگیر تنش آبی و راههای خاکیاند. خود حسینزاده در پایان سفرش گفت کرمان، «استانی با سیمای همزمان ثروت و فقر» است؛ توصیفی که در طول این سه روز بارها مصداق یافت.
معاون رئیسجمهور در نخستین ساعات ورود، با حضور در گلزار شهدای کرمان و ادای احترام به مقام شهدا، از جمله حضور بر مزار سپهبد شهید قاسم سلیمانی، سفر خود را با نشانهای از پیوند توسعه و هویت آغاز کرد؛ پیامی که نشان میداد دولت میخواهد روایت توسعه را از دل سرمایه اجتماعی و فرهنگی مناطق پیش ببرد.
«تماشاگر» نه؛ «بازیگر» توسعه
شامگاه نخست، در روستای حُرجُند منطقه کوهساران راور، جملهای از زبان معاون رئیسجمهور شنیده شد که به محور تحلیلی این سفر تبدیل شد:
«دولتها باید مردم را از تماشاگر بودن به بازیگر بودن برسانند.»
این نگاه، فاصلهگذاری با الگوی کمکهای مقطعی و اعانهای است. او تأکید کرد توسعه با پولپاشی محقق نمیشود؛ باید مردم سهامدار ثروت سرزمین خود شوند. همین رویکرد در جلسه شورای اداری استان نیز تکرار شد؛ جایی که اعلام کرد ۷۰ درصد اعتبارات توسعه روستایی سال ۱۴۰۴ به اشتغال پایدار و ۳۰ درصد به زیرساختها اختصاص مییابد.
پیام روشن بود: حتی اگر کوچههای روستاها را طلا کنیم، بدون شغل، روستا خالی میشود.
زیرساخت؛ شرط لازم، نه کافی
در هنزا، عملیات اجرایی جاده شش کیلومتری ارتباطی آغاز شد و پروژه گازرسانی به ۱۲۱ خانوار روستایی به بهرهبرداری رسید. در جنوب استان نیز بحث آبرسانی، شبکه برق و پروژههای دارای مجوز ماده ۲۳ در دستور پیگیری قرار گرفت.
اما نکته مهم در سخنان حسینزاده آن بود که زیرساخت را پیشنیاز اقتصاد محلی میداند، نه جایگزین آن. راه باید ساخته شود تا محصول کشاورز به بازار برسد؛ برق باید پایدار باشد تا گلخانه ۱۸ هکتاری بتواند صادرات کند؛ گاز باید برسد تا اقامتگاه بومگردی در سیهبنوئیه به رونق برسد.
جیرفت؛ از نخلستان تا زنجیره ارزش
در جیرفت و کهنوج، تمرکز سفر بر تکمیل زنجیره ارزش کشاورزی بود؛ از سورتینگ و سردخانه تا صنایع تبدیلی و بستهبندی صادراتی. بازدید از گلخانهای با اشتغال مستقیم ۱۷۰ نفر و یک واحد بستهبندی که بیش از ۱۰۰ زن کهنوجی را به کار گرفته، نشان داد نسخه پیشنهادی دولت، پیوند تولید خرد با بازار ملی و منطقهای است.
معاون رئیسجمهور با انتقاد از سهم بالای واسطهگری در سود محصولات کشاورزی تأکید کرد باید سازوکارهایی ایجاد شود که سود واقعی به تولیدکننده برسد. به تعبیر او، در دنیا واسطه پنج درصد سود میبرد، نه ۹۰ درصد.
جازموریان؛ نقطه عطف سفر
اما شاید مهمترین بخش سفر، حضور در جازموریان بود؛ جایی که هنوز کپرنشینی واقعیتی تلخ است. بازدید از روستای گسترش و صدور دستور فوری برای بررسی وضعیت ساکنان، اعلام تدوین طرح ساخت خانههای ایمن و تجمیع سکونتگاهها، و افتتاح طرح «خانههای توپی» در پیرخوشاب، نشان داد دولت قصد دارد مسئله سرپناه را در جنوب کرمان به یک برنامه زماندار تبدیل کند.
همزمان، احیای قنوات، آبخیزداری و تأمین پنلهای خورشیدی برای عشایر در دستور کار قرار گرفت. حسینزاده تصریح کرد قناتها محصول کار جمعی مردم بودهاند و احیای آنها نیز نیازمند همان روحیه مشارکتی است.
صنایع بزرگ و مسئولیت اجتماعی
در جلسات برنامهریزی استان، نقد صریحی متوجه صنایع بزرگ شد؛ صنایعی که «غولپیکر شدند اما جامعه اطرافشان را ثروتمند نکردند». این موضع، دعوت به بازتعریف مسئولیت اجتماعی صنایع معدنی و انرژی در کرمان است؛ استانی که معادن و ظرفیتهای معدنیاش زبانزد است اما روستاهایش هنوز با بیکاری دست و پنجه نرم میکنند.
پیشنهاد معاون رئیسجمهور، پیوند صنایع بزرگ با مشاغل تاریخی و بومی مناطق است؛ از دامداری تا صنایع دستی، از کشاورزی تا گردشگری.
سهسال برای یک تغییر؟
در پایان سفر، از آمادگی برای اجرای یک طرح سهساله رفع محرومیت در کرمان سخن گفته شد؛ سندی با «برش سهساله» که قرار است با مشارکت استان تدوین شود، نه در اتاقهای بسته تهران.
اگر این وعده عملی شود، کرمان میتواند به پایلوتی برای الگوی جدید توسعه روستایی بدل شود؛ الگویی مبتنی بر توسعه درونزا، سهامدار کردن مردم، کاهش نقش واسطههای غیرمولد و تمرکز بر اشتغال پایدار.
سفر معاون توسعه روستایی رئیسجمهور به کرمان را میتوان تلاشی برای بازتعریف مفهوم توسعه در جغرافیای محروم دانست؛ حرکتی از «توزیع منابع» به سمت «توانمندسازی مردم».
در استانی که هم معدن دارد، هم نخلستان، هم گردشگری و هم کپر، پرسش اصلی این است: آیا این بار توسعه از دل روستا آغاز میشود یا همچنان در حاشیه میماند؟
پاسخ این پرسش نه در وعدهها، که در تداوم پیگیریها و تبدیل تصمیمهای این سه روز به اقدامهای ماندگار نهفته است.
بیشتر بخوانید:
- سفرِ میدانیِ عبدالکریم حسینزاده به آذربایجان غربی| روایت یک روز پرکار از جاده تا بیمارستان و از مدرسه تا دل مردم
- روایت دو روز اقدام و امید در سفر عبدالکریم حسینزاده، معاون رئیسجمهور
- حسین زاده: موازی کاری نمی کنیم | میخواهیم راهکار باشیم نه مسئله
- احیای پروژه های روستایی راکد خراسان شمالی بانظارت معاون رییس جمهور
- سرکشی به فرهنگ، اقتصاد و پروژه های راکد مرزی
- ۳ برنامه مهم معاون رییس جمهور در بجنورد
- بازدید میدانی معاون رییس جمهوری از طرح نیمه تمام احداث اسکله بندر بحرکان
- خوزستان در پایان دولت چهاردهم، دیگر خوزستان گذشته نخواهد بود
- شب نشینی کودکان آسیب دیده با معاون رییس جمهور
- حضور شبانه آقای معاون در «سرای نور»
- افتتاح و آغاز ساخت طرح های خدمات شهری در شیراز
- مالیات مناطق نفتخیز به استان برگردانده میشود
- کلنگ زنی پروژه بهسازی روستایی در منطقه صعب العبور پیچاب
- پیشنهاد معاون رییس جمهور به مجلس برای مدیریت مساله وزیر اقتصاد
- عبدالکریم حسین زاده معاون رئیسجمهور: رای مردم، اصلی انکارناپذیر در حکمرانی است
- معاون پزشکیان: مردم از ما رفاه، امنیت و آسایش میخواهند
- معاون پزشکیان در امور روستایی: تاکنون نهاد توسعه منطقهای نداشتیم | مردم باید به ما اعتماد کنند
