جمهوریت –عبدالرضا فرجیراد، استاد ژئوپلیتیک و دیپلمات پیشین، در پاسخ به سوالی درباره سفر آقای پزشکیان به نیویورک و تشدید تحرکات دیپلماتیک ایران برای تمدید مکانیسم ماشه، اظهار داشت: این سفر از اهمیت ویژهای برخوردار است. احتمالاً آقای پزشکیان در این سفر ملاقاتهایی با مقامات اروپایی نیز خواهد داشت، بهویژه با نمایندگان سه کشوری که ایران در حال حاضر با آنها در تضاد فکری است: انگلیس، فرانسه و آلمان. هرچند که هیچ اعلام رسمی در این زمینه صورت نگرفته است، اما احتمال دارد که طرفین در تلاش باشند تا چنین ملاقاتهایی را برقرار کنند.
وی ادامه داد: از آنجا که هر دو طرف به این ملاقاتها در آستانه فعال شدن مکانیزم ماشه نیاز دارند، این نشستها میتواند از اهمیت بالایی برخوردار باشد. از سوی دیگر، آقای دکتر عراقچی اخیراً با خانم کالاس در قطر دیدار کرده است که میتواند زمینهساز مذاکرات و ملاقاتهای بیشتری باشد. این امر نشان میدهد که اروپاییها تمایلی ندارند مکانیزم ماشه فعال شود، اما در عین حال تمایل دارند که شروط خود را اجرایی کنند. فشارهای آمریکا بر دوش اروپاییها قابل توجه است، زیرا آمریکا در تلاش است مکانیزم ماشه را فعال کند و پس از فعال شدن آن، فشار بیشتری بر ایران وارد آورد.
به گفته فرجیراد: در این شرایط، سفر آقای پزشکیان میتواند نقطه عطفی باشد. این سفر میتواند فرصتی برای رسیدن به توافقی باشد که به موجب آن، مکانیزم ماشه در مهرماه فعال نشود. از طرف ایران نیز شاهد افزایش همکاریها با آژانس بینالمللی انرژی اتمی هستیم. امروز هیئتی از ایران با مسئولان آژانس در وین دیدار خواهد داشت. این حرکت بهنوعی نشاندهنده آمادگی ایران برای همکاری با آژانس است، به شرطی که طرفهای مقابل نیز همکاریهای لازم را انجام دهند. ایران روند زمانی مسائل را بهگونهای پیش میبرد که در صورت مشاهده پیشرفتها از سوی طرف مقابل، شاهد پیشرفتها و کوتاه آمدنهای متقابل از طرف خود نیز باشد. در نهایت، این سفر میتواند به عنوان یک فرصت مهم در نظر گرفته شود.
فرجیراد در پاسخ به این سوال که به نظر میرسد که آمریکا تمایلی به مذاکره مستقیم با ایران ندارد و عملاً توپ را به زمین اروپا و اسرائیل انداخته است و در چنین شرایطی تا چه اندازه احتمال وقوع رویارویی نظامی وجود دارد خاطرنشان کرد: آمریکا اکنون در تلاش است که ایران را در وضعیت بلاتکلیفی و شبهجنگی نگه دارد؛ بهگونهای که تورم در ایران همچنان بالا بماند، دلار افزایش یابد و مردم در وضعیت نارضایتی و عصبانیت قرار گیرند. مردم نیز در حال حاضر در حالت بلاتکلیفی به سر میبرند و این وضعیت برای تجار، واردکنندگان و صادرکنندگان مشکلات زیادی ایجاد کرده است. این وضعیت، برای بسیاری از مردم در تجارتهای عمده و خرد، به یک بحران تبدیل شده است.
فرجیراد در پایان گفت: آمریکا استراتژی جدیدی را در پیش گرفته است. برخلاف گذشته که بر مذاکرات تأکید میکرد، اکنون میخواهد ایران را در حالت شبهجنگی و تحت فشار نگه دارد تا از ایران امتیازات بیشتری بگیرد. ایران اما بهطور صریح اعلام کرده است که تحت این شرایط وارد مذاکرات نخواهد شد. با این حال، گفتگوهای ایران و اروپا همچنان میتواند تأثیرگذار باشد و سفر آقای پزشکیان به نیویورک نیز میتواند فرصتی برای رد و بدل پیامها و ارتباطات دیپلماتیک در این زمینه باشد.
بیشتر بخوانید:
