جمهوریت –امیر احمدی: با نهاییشدن تغییرات ساختاری در شورایعالی امنیت ملی، نشانههای مهمی از بازتولید نظم امنیتی کشور در قالبی جدید بروز یافته است. منابع آگاه از تشکیل شورای دفاع خبر میدهند؛ شورایی نوین با مأموریتهای کلان در حوزه سیاستهای دفاعی جمهوری اسلامی که قرار است مکمل و بازوی تخصصی تصمیمگیریهای امنیتی کشور باشد.
در این میان، احتمال انتصاب دکتر علی لاریجانی بهعنوان دبیر شورایعالی امنیت ملی یکی از مهمترین تحولات پیشرو در نظام سیاسی ایران است؛ تغییری که بهدرستی میتوان آن را نهفقط یک جابهجایی اداری، بلکه نشانهای از گذار به دوران عقلگراتر در سیاستگذاری امنیتی تلقی کرد.
شورایعالی امنیت ملی؛ جایگاه قانونی و نقش راهبردی
بر اساس اصل ۱۷۶ قانون اساسی، شورایعالی امنیت ملی بالاترین نهاد سیاستگذاری در حوزه امنیت داخلی، خارجی و دفاعی کشور است. ریاست آن بر عهده رئیسجمهور و دبیر شورا توسط مقام معظم رهبری منصوب میشود.
این شورا وظایفی از جمله:
• تعیین سیاستهای کلان دفاعی-امنیتی کشور،
• هماهنگی بین نهادهای نظامی، امنیتی و اجرایی،
• و مدیریت بحرانهای راهبردی را بر عهده دارد.
تصمیمات شورا پس از تأیید رهبری، برای تمامی نهادها لازمالاجراست؛ بنابراین دبیر این شورا نهتنها یک هماهنگکننده اداری، بلکه در واقع مغز متفکر پیوند بین قدرت اجرایی و سیاستگذاری کلان امنیتی است.
چرا علی لاریجانی؟
انتخاب علی لاریجانی در شرایط حساس کنونی، حامل پیامهای سیاسی روشنی به داخل و خارج از کشور است.
او که سابقهای کمنظیر در عالیترین سطوح حکمرانی دارد ـ از ریاست مجلس شورای اسلامی، دبیری شورایعالی امنیت ملی، ریاست سازمان صداوسیما، تا وزارت در دولت سازندگی ـ یکی از معدود چهرههایی است که در میان جناحهای سیاسی مختلف، وجههای معتدل، تکنوکرات، در عین حال راهبردی و امنیتفهم دارد.
لاریجانی برخلاف بسیاری از چهرههای سیاسی و امنیتی صرف، تفکر راهبردی، قدرت تحلیل بینالمللی، و درک سیاسی از ملاحظات داخلی و منطقهای را توأمان در اختیار دارد. همین ویژگی او را به گزینهای ممتاز برای هدایت شورایعالی امنیت ملی در دوران پساجنگ غزه و تحولات متغیر منطقهای تبدیل کرده است.
حضور او در مذاکرات هستهای ، تسلطش بر ساختارهای دیوانسالاری، و ارتباط نزدیکش با ارکان مختلف قدرت (از بیت رهبری تا بدنه نخبگانی کشور) او را به نقطه اتصال نهادهای سیاسی، نظامی، رسانهای و دانشگاهی بدل کرده است.
تشکیل شورای دفاع؛ گامی برای هماهنگی عملیاتی امنیت کشور
در کنار انتصاب احتمالی لاریجانی، شکلگیری شورای دفاع را میتوان نقطه تکامل و تخصصیشدن سیاستگذاری دفاعی کشور دانست. با افزایش تنشهای منطقهای، تحرکات رژیم صهیونیستی، جنگهای نیابتی، و پیچیدگی تهدیدات ترکیبی، ساختارهای سنتی تصمیمگیری امنیتی دیگر کفایت نمیکنند.
بر اساس اطلاعات بهدستآمده، این شورا مأموریت دارد بر حوزههایی چون:
• ساماندهی راهبردی صنایع دفاعی،
• یکپارچهسازی فرماندهی امنیتی در مواقع بحران،
• پیشبینی و واکنش سریع به تهدیدات چندلایه،
تمرکز کند.
تشکیل این نهاد در کنار بازگشت لاریجانی، میتواند نقطه آغاز فاز جدیدی از مدیریت واقعگرا و حرفهای امنیت ملی در ایران باشد.
یک اجماع نادر در فضای سیاسی امروز ایران
نکته مهم در مورد لاریجانی، وجود نوعی اجماع حداقلی و بیسابقه در میان نیروهای سیاسی نسبت به اوست؛ اصولگرایان او را بهعنوان چهره ای توانمند ، عملگرا و وفادار به نظام میشناسند، اصلاحطلبان به اعتدال و عقلانیتش اعتماد دارند، و نهادهای امنیتی و نظامی با روحیه فنی و هماهنگ او آشنا هستند.
در روزگاری که شکافهای سیاسی، کشور را در بر گرفته، چهرههایی چون لاریجانی میتوانند لنگر ثبات و آرامش نسبی در تصمیمگیریهای راهبردی باشند.
نتیجهگیری: بازگشت عقلانیت در لباس امنیت
در میانه بحرانهای منطقهای، تهدیدات فزاینده رژیم صهیونیستی، و شرایط شکننده بینالمللی، بازآرایی ساختار شورایعالی امنیت ملی و حضور چهرهای پخته، مجرب، و میانهرو چون علی لاریجانی، نشان از آن دارد که نظام سیاسی ایران بهدنبال مدیریت متوازن، منعطف و مقتدر در حوزه امنیت ملی است.
این تحول را باید جدی گرفت؛ چراکه امنیت، امروز نهفقط میدان نظامی بلکه عرصه عقلانیت، پیشبینی و هماهنگی در سطح کلان حاکمیتی است.
بیشتر بخوانید:
